TÜRKİYE VE SOMALİ ARASINDAKİ ULUSLARARASI ANLAŞMA KABUL EDİLDİ
Genel Kurul'da, 'Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ayni Hibe Desteği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi' ve Dışişleri Komisyonu Raporunun görüşmelerine başlandı.
'AFRİKA BOYNUZU'NUN JEOPOLİTİK ÖNEMİ GÜN GEÇTİKÇE DAHA NET ANLAŞILIR OLDU'
Teklif üzerine söz alan Yeni Yol Partisi Bursa Milletvekili Cemalettin Kani Torun, "Türkiye'nin orada 'vesayet, sömürge' gibi sıfatlarla bulunduğuna dair iddialar da asla gerçeği yansıtmıyor. Afrika Boynuzu'nun jeopolitik önemi gün geçtikçe daha net anlaşılır oldu. Türkiye'nin orada yaptığı ticari faaliyetlerden petrol arama çalışmalarına kadar attığı her adım kazan-kazan politikalarına dayanmaktadır. Emperyal bir heves taşımadığı gibi Türkiye'nin bölgedeki varlığı emperyal güçlere mani olması anlamında bir önleyici güç mahiyeti taşımaktadır. Bugün üzerinde konuştuğumuz büyükelçilik binasının inşa edilmesi karşılıklı bir anlaşmanın neticesidir. Somali topraklarında kurduğumuz büyükelçiliğin arsası Somali tarafından bedelsiz olarak verildi. Mütekabiliyet gereği verilmiş bir ayni desteğin problem olduğunu da düşünmüyorum. Umarım Türkiye'nin Afrika vizyonu çok daha kapsamlı projelerle sahadaki konumunu güçlendirir" ifadelerini kullandı.
'İNCEK'TE 5 BİN METREKARELİK BİR ARSAYI SOMALİ'YE HİBE EDECEĞİZ'
Türkiye'nin Somali'ye yaptığı 30 milyon dolarlık hibe ile ilgili konuşan İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, "Önümüzdeki hafta bir başka anlaşma Gazi Meclisin onayına sunulacak. Ve kabul edilirse İncek'te 5 bin metrekarelik bir arsayı Somali'ye hibe edeceğiz. Bununla beraber 3 bin metrekare büyüklüğünde büyükelçilik binaları inşa edip hediye edeceğiz. Somali bizim için o kadar önemli ki Sayın Cumhurbaşkanımız da açıkladı; son 10 yılda Somali'ye yaptığımız hibe 1 milyar doları aştı. Öyle ki Türkiye yaptığı bu dış yardımlardan ötürü dünyada da en çok dış yardım yapan ilk 5 ülke arasına girmiştir. Çok ilginç, kendi çiftçisinin borcunu görmeyen, başka ülkeye nasıl hibe veriyor acaba? Kendi emeklisinin açlığını görmeyen, dışarıda nasıl cömertlik taslıyor acaba? Kendi gencine gelecek sunamayan dünyaya nasıl gelecek vadeden ülke oluyor; bunu da anlamak gerçekten zor" diye konuştu.
'HİBE DESTEĞİ ANLAŞMASINI MHP GRUBU OLARAK DESTEKLİYORUZ'
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın ise komisyon aşamasında oy birliği ile kabul edilen anlaşmaların Genel Kurul safhasında da mutabakatla kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Aydın, "Bu ilişkiler temelinde her anlamda karşılıklılığı temel kazanç prensibi edinen Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Somali'yle çok önemli ikili, bölgesel ve küresel bağlamda ortak olumlu adımlar atmayı başarmıştır. Yapılan anlaşmalar yoluyla bu ilişkilerin uygulamada karşılıklı güven sağlamakla birlikte savunmadan tarım ve hayvancılığa, altyapı hizmetlerinden madenciliğe, ekonomiden ticarete, sağlık ve kültürden sosyal kalkınma etkinliklerine dek geniş bir etkileşim ve ilişkiler alanına yayıldığını açıkça ifade edebiliriz. Emperyalistlerin yaptığı gibi, 'Kaz gelecek yerden tavuk esirgememe' pragmatist düşüncesi yerine veren elin alan elden üstün olduğu prensibiyle dünden bugüne hareket eden yüce milletimizin ve onun kurumsal çatısı devletimizin bu şiarına uygun genel çerçeve ve anlayış içerisinde aynı hibe desteği anlaşmasını MHP Grubu olarak destekliyoruz" dedi.
'TÜRKİYE'NİN SOMALİ İLE İLİŞKİLERİ ASİMETRİK VE BELİRSİZDİR'
Anlaşmanın Somali ile olan ikili ilişkileri güçlendireceğine inandığını söyleyen CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, "Dolayısıyla, biz CHP olarak bu anlaşmanın dar anlamdaki içeriğine karşı değiliz ancak burada hem yüce meclisin huzurunda hem de tüm milletimize özellikle ifade etmeliyiz ki Türkiye Cumhuriyeti'nin Somali'yle ilişkileri asimetrik ve belirsizdir. Bunu burada konuşmak gerekir. Bir defa, uluslararası teamüllere göre bir ülke diğer bir ülkede büyükelçilik açacaksa arazi hibesi yapılır, karşılıklılık vardır ancak burada anlıyoruz ki binanın inşasını da Türkiye Cumhuriyeti yapacaktır. Bu niyedir? Aynı şekilde, asimetrinin bir yönü olarak ifade etmeliyim ki ülkemiz Somali'ye özellikle son 5 yılda sıra dışı ve dikkat çekici şekilde hibelerde bulunmaktadır. Bunun sebebi nedir? Bu konuda doyurucu ve açık cevaplar alabilmiş değiliz" değerlendirmesinde bulundu.
'SOMALİ'YLE DAHA BÜYÜK İŞLER YAPILMASINA VESİLE OLACAĞINA İNANIYORUM'
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta ise anlaşmaya ilişkin, "Türkiye, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde sadece Somali'de değil Afrika kıtasında diğer ülkelerin aksine o ülkelere insani olarak değer verildiğini ve oraları ayağa kaldırmak için gidildiğini göstermek ve gidildiğinde de Somalilerin, Afrikalıların "Türkiye, neredesiniz bugüne kadar?" diyerek kucakladığı büyük bir dostluk ve kardeşlik içerisinde yapmak için, onarmak için oralardadır. Bu anlayışla yaptığımız hizmetlerin Somali'yle, aramızdaki dostluğu ve ilişkileri daha da arttıracağına ve her iki ülkenin de kazan kazan ilkesiyle daha faydalı, daha güzel, daha büyük işler yapılmasına vesile olacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.
ANLAŞMA KABUL EDİLDİ
Siyasi parti temsilcilerinin anlaşma üzerine yaptığı değerlendirmelerin ardından oylamaya geçildi. Oylama sonucunda teklif kabul edildi. Daha sonra Meclis Başkanvekili Bingöl, birleşimi 12 Mayıs Salı günü toplanmak üzere birleşimi kapattı. (DHA)