Samsun’da yapımı devam eden ve Karadeniz Bölgesi’nin en büyük sağlık yatırımlarından biri olarak gösterilen 900 yataklı Samsun Şehir Hastanesi projesinde gerçekleştirilen 440,5 milyon liralık ek ihale kamuoyunun gündemine oturdu. İlk yapım ihalesini alan firmanın, gerçekleştirilen yeni ihaleyi de kazanması dikkat çekerken, ek maliyetin neden ortaya çıktığı ve ihale yönteminin neden pazarlık usulü olarak tercih edildiği soruları gündeme geldi.
Canik ilçesinde yapımı süren hastane projesinin tamamlanma aşamasına yaklaşırken gerçekleştirilen ek ihale, projenin mali boyutunu yeniden tartışmaya açtı.
İlk İhale 1 Milyar Liranın Üzerindeydi
Samsun Şehir Hastanesi'nin yapım ihalesi 2020 yılında gerçekleştirilmişti. Yaklaşık 1,5 milyar liralık maliyet öngörülen projeyi Gürbağ İnşaat, 1 milyar 69 milyon liralık teklif ile kazanmıştı.
Aradan geçen yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, döviz kuru hareketleri, inşaat maliyetlerindeki artışlar ve proje içerisinde ortaya çıkan teknik ihtiyaçlar nedeniyle hastanede bazı ilave çalışmaların gerekli hale geldiği belirtildi.
Son olarak 22 Nisan tarihinde gerçekleştirilen 440,5 milyon liralık ek ihale ile proje maliyetine yeni bir yük daha eklendi.
Ek İhale Neden Yapıldı?
İhale kayıtlarında yer alan bilgilere göre yeni ihale, hastane bünyesinde ihtiyaç duyulan çeşitli revizyonlar ve ilave imalatlar için gerçekleştirildi.
Uzmanlar, büyük ölçekli kamu projelerinde uygulama aşamasında teknik değişiklikler, altyapı güncellemeleri ve mevzuata bağlı yeni ihtiyaçların ortaya çıkabildiğini belirtiyor.
Ancak kamuoyunda asıl merak edilen konu, bu revizyonların proje başlangıcında öngörülüp öngörülmediği ve ortaya çıkan ek maliyetin hangi kalemlerden oluştuğu oldu.
Muhalefet partileri ve bazı meslek odaları, kamu projelerinde sonradan ortaya çıkan maliyet artışlarının daha şeffaf biçimde açıklanması gerektiğini savunuyor.
Aynı Firma Neden Yeniden İhaleyi Aldı?
Kamuoyunda en çok tartışılan konulardan biri de ek ihalenin yine projeyi yürüten aynı şirkete verilmesi oldu.
İhale mevzuatında belirli şartların oluşması halinde, devam eden işlerde teknik bütünlüğün korunması amacıyla mevcut yüklenici ile ek sözleşme yapılabilmesine veya belirli işlerin pazarlık usulüyle ihale edilmesine imkan tanınabiliyor.
Uzmanlara göre devam eden projelerde yeni bir yükleniciyle çalışılması durumunda;
- Teknik uyum sorunları,
- İş programında gecikmeler,
- Sorumluluk paylaşımında belirsizlikler,
- Ek maliyetler
oluşabiliyor.
Bu nedenle bazı kamu projelerinde ilave işlerin mevcut yüklenici üzerinden yürütülmesi tercih edilebiliyor.
Ancak bu durumun kamu yararı açısından gerekli olup olmadığı ve rekabet koşullarının yeterince sağlanıp sağlanmadığı konuları zaman zaman tartışma yaratabiliyor.
Pazarlık Usulü İhale Neden Tercih Edildi?
22 Nisan tarihinde gerçekleştirilen ihalenin pazarlık usulüyle yapılmış olması da dikkat çekti.
Kamu İhale Kanunu’nda belirli durumlarda pazarlık usulü uygulanabiliyor. Bunlar arasında;
- Aciliyet gerektiren işler,
- Teknik zorunluluklar,
- Mevcut işin devamını gerektiren ilave imalatlar,
- Öngörülemeyen durumlar
yer alabiliyor.
Ancak uzmanlar, pazarlık usulünün istisnai bir yöntem olduğunu ve kamuoyunun şeffaflık beklentisinin karşılanabilmesi için gerekçelerin ayrıntılı şekilde paylaşılmasının önem taşıdığını vurguluyor.
Hastanenin Bölgeye Büyük Katkı Sağlaması Bekleniyor
Tüm tartışmalara rağmen Samsun Şehir Hastanesi tamamlandığında Karadeniz Bölgesi’nin en önemli sağlık merkezlerinden biri olacak.
900 yatak kapasitesine sahip olacak tesisin;
- İleri tanı ve tedavi hizmetleri sunması,
- Bölgesel sağlık yükünü azaltması,
- Çevre illerden hasta kabul etmesi,
- Sağlık turizmine katkı sağlaması
bekleniyor.
Yetkililer projenin en kısa sürede tamamlanarak hizmete açılması için çalışmaların sürdüğünü belirtiyor.
Kamuoyu Ayrıntılı Açıklama Bekliyor
Samsun Şehir Hastanesi için yapılan 440,5 milyon liralık ek ihale sonrasında gözler ilgili kurumlara çevrildi.
Kamuoyunda özellikle şu soruların yanıtlanması bekleniyor:
- Ek ihale hangi iş kalemlerini kapsıyor?
- Revizyon ihtiyacı neden ortaya çıktı?
- Bu maliyet proje başlangıcında öngörülebilir miydi?
- Pazarlık usulü tercihinin gerekçeleri neler?
- Projenin toplam maliyeti ne seviyeye ulaştı?
Bu soruların yanıtlarının verilmesi, kamu yatırımlarında şeffaflık tartışmalarının da önüne geçebilecek önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.