Samsun’da Dikkat Çeken Yerli Teknoloji: Su Altındaki Kayıpları Bulacak

Samsun’da tanıtılan yerli teknoloji çalışması, su altı arama kurtarma operasyonlarında dikkat çekiyor. OSTİM Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Metin Balcı ve ekibi tarafından geliştirilen yerli yandan taramalı sonar sistemlerinden 5’i, uzun süren testlerin ardından AFAD’a teslim edildi.

Türkiye’nin afet ve arama kurtarma çalışmalarında kullanabileceği yerli yandan taramalı sonar sistemi, Samsun’da kamuoyuna tanıtıldı. Sistem, özellikle göl, baraj ve denizlerde gerçekleştirilen su altı aramalarında ekiplerin işini kolaylaştırmayı hedefliyor.

OSTİM Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Dr. Metin Balcı, geliştirdikleri teknolojinin su altında kaybolan kişilerin, araçların ve farklı nesnelerin tespit edilmesinde kullanılabileceğini söyledi.

SAMSUN’DA YERLİ SONAR SİSTEMİNİ ANLATTI

Samsun’da yerli sonar sistemi hakkında bilgi veren Dr. Metin Balcı, projenin başlangıcının Kasım 2023’te AFAD Başkanlığı tarafından Ankara’da düzenlenen Yerlileştirme Sergisi’ne dayandığını belirtti.

Sergide yurt dışından getirilen yandan taramalı sonar sistemini inceleyen Balcı ve ekibi, benzer teknolojinin Türkiye’de üretilebileceği düşüncesiyle çalışmalara başladı.

KOSGEB desteğinin de kullanıldığı projede ilk prototip Aralık 2024’te ortaya çıktı. Basınç ve sızdırmazlık testlerinin ardından sistemin ilk deniz denemesi Nisan 2025’te gerçekleştirildi.

4 FARKLI NOKTADA ZORLU TESTLERDEN GEÇTİ

Yerli sonar sistemi, AFAD bünyesinde yaklaşık 7-8 ay boyunca farklı koşullarda test edildi.

Denemeler Hirfanlı Barajı, Sapanca Gölü, Ankara Mavi Göl ve Urla kıyılarında gerçekleştirildi. Başarılı sonuçların ardından Mart 2026’da seri üretim sürecine geçildi.

Yaklaşık 4-5 aylık üretim çalışması sonucunda 6 sonar sistemi üretildi. Bunlardan 5’i Ağustos 2026’da AFAD’a teslim edildi.

SU ALTINDA KAYIP KİŞİ VE ARAÇLARI ARAYABİLECEK

Sistemin özellikle arama kurtarma operasyonlarında önemli görevler üstlenmesi bekleniyor.

Teknenin arkasından veya yanından suya bırakılabilen sonar, su altındaki nesneleri tespit ederek dip yapısının görüntülenmesini sağlıyor. Böylece suya düşen araçların bulunması, boğulma vakalarında kayıp kişilerin aranması ve su tabanının incelenmesi mümkün hale geliyor.

Dr. Balcı, sistemin 60 metreye kadar test edildiğini, AFAD’ın talep ettiği çalışma kriterlerinin ise 30 metre derinliğe göre belirlendiğini aktardı.

SİNYALLER DOĞRUDAN SU ALTINDA İŞLENİYOR

Yerli sonarın öne çıkan özelliklerinden biri de sinyal işleme işleminin su altında gerçekleştirilmesi.

“Balık” adı verilen su altı ünitesinde analog veriler dijitale dönüştürülerek Ethernet kablosuyla yüzeydeki bilgisayara aktarılıyor. Geliştiriciler, bu teknolojinin daha keskin ve doğru görüntüler elde edilmesine katkı sağladığını belirtiyor.

Sistemin portatif yapısı da sahadaki arama kurtarma ekiplerine kullanım kolaylığı sağlıyor.

AFAD’IN YANI SIRA FARKLI EKİPLER DE KULLANABİLECEK

Dr. Balcı, sistemin yalnızca AFAD için değil, Sahil Güvenlik, jandarma, emniyet, belediyeler ve itfaiye teşkilatlarının su altı arama çalışmalarında da kullanılabilecek özelliklere sahip olduğunu söyledi.

Balcı, geliştirdikleri ürünün aynı sınıftaki bazı yabancı sistemlere kıyasla daha düşük maliyetle üretildiğini ve yüksek görüntü kalitesi sunduğunu ifade etti.

TRANSDÜSERLER DIŞINDA TÜM PARÇALAR YERLİ

Projenin dikkat çeken bir başka özelliği ise yerlilik oranı oldu. Dr. Balcı'nın verdiği bilgiye göre transdüserler dışında sistemin bütün parçaları Türkiye’de üretildi.

OSTİM ve Gölcük dahil farklı noktalardaki üreticilerin katkı sunduğu proje ile yerli üretim ekosisteminin de desteklenmesi amaçlanıyor.

Samsun’da ayrıntıları paylaşılan sistemin AFAD envanterine girmesiyle birlikte, Türkiye'nin su altı arama kurtarma çalışmalarında yerli teknolojilerin kullanımının artırılması hedefleniyor.