Kadir ÖZEN/İZMİR, (DHA)-İZMİR'de S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi'ne yönelik 'zimmet' operasyonu kapsamında eski İzmir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın da aralarında bulunduğu 5'i tutuklu 19 sanığın 12 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanmasına başlandı. Duruşmada Soyer'in avukatı, aynı fiillerle ilgili başka bir davanın da bulunduğunu belirterek, davanın reddini talep etti. Mahkeme başkanı ise talebin reddedildiğini belirtti.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında kooperatife üye kişilerin zarara uğratıldıkları ve kooperatif içinde de iç usulsüzlük yapıldığı tespit edildi. Geçen aralık ayında o dönem başka bir dosyadan tutuklu olan eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın da bulunduğu 19 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi. Emniyetteki işlemleri tamamlandıktan sonra savcılık tarafından nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edilen Tunç Soyer, Heval Savaş Kaya, Şenol Aslanoğlu, Burak Bakır ve Yıldırım Kuruoğulları tutuklandı. Diğer şüpheliler ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı
'TEMSİL YETKİSİ AŞILDI'
Soruşturmanın tamamlanmasının ardından 5'i tutuklu, 19 kişi hakkında iddianame hazırlandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kentsel dönüşüm yapılacak olan yerlerin mülkiyetinin belediyeye ait olduğu, belediye tarafından inşaat işlerinin yapılması amacıyla belediye iştiraki olan İZBETON'a meclis kararıyla verildiği belirtildi. Yapı sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi olduğu halde İZBETON ile S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi arasında imzalanan protokolün temsil yetkisi aşılarak yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün münferit imzası ile yapıldığı vurgulandı.
77,6 MİLYON LİRA ZARAR
İZBETON A.Ş. ile İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan protokolün ardından 18 Ocak 2021'de yer teslimi yapıldığı ancak İZBETON tarafından 344 gün boyunca hiçbir imalat çalışması yapmadığının altı çizildi. İZBETON ile kooperatif arasında 4'üncü etap için KDV dahil 167 milyon 528 bin 903 lira bedelli, 690 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı, kooperatif ile alt yüklenici olan City Contruction Ltd. Şti. arasında KDV dahil 260 milyon 797 bin 681 lira bedelli, 840 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı belirtildi. Şirkete 47 milyon 265 bin 265 lira avans verildiği, aynı işin sadece 25 gün sonra 150 gün ve 93 milyon 268 bin 77 lira farkla City Contruction Ltd. Şti'ye protokol ile verilmiş olmasının iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifi ciddi anlamda zarara soktuğu aktarıldı. Firmaya yapılan ödemelerin fazla olduğu ve kooperatif zararının 77,6 milyon liraya ulaştığı vurgulandı. Haklarında kamu davası açılan sanıkların konumları ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında 'basiretli tacir' sıfatına haiz oldukları karine olarak kabul edildiğinden bu hususları bilmemeleri ve iyi niyetle tüm bu işlemleri yapmış olmalarının hayatın olağan akışına uygun düşmediği kanaatine varıldığı kaydedildi.
MALİ KAYITLAR İDDİANAMEDE
City Contruction Ltd. Şti. isimli şirketin bahsi geçen projeyi yapma yeterliliğinin bulunmadığı, gerek bu kooperatif gerekse de diğer kentsel dönüşüm projelerinde yer alan kooperatiflerde görüldüğü üzere benzer nitelikte şirket yapılanması olduğu, yasal olarak gerekli olan statü ve sermayeye sahip olmadıkları belirtildi. Aynı şirketlerin kooperatifler için teklif verdiği ve her birinin yakın bedellerle her bir kooperatif ile sözleşme imzaladığı, bu hususun da gerek basiretli tacir sıfatına düşmediği gerekse de hayatın olağan akışına uygun bulunmadığı kanaatine varıldığı aktarıldı. Kooperatifin mali kayıtlarında önemli farklar bulunduğu da iddianamede yer aldı. 2022 yılı sonunda 369 bin 896 liralık, 2023 yılı sonunda 411 bin 908 liralık, 2024 yılı sonunda 1 milyon 148 bin 30 liralık fark oluştuğuna iddianamede yer verildi.
'SOYER, ZİMMET SUÇUNA YARDIM EDEN SIFATIYLA SORUMLU'
Dönemin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Soyer'in aynı zamanda İZBETON'da yönetim kurulu başkanı olarak bulunduğuna atıf yapıldı. Soyer'in belediye başkanlığı döneminde kamuoyunda yer alan açıklamalarında kooperatifler aracılığı ile yapılan inşaat işlemlerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi garantisi altında olduğu, vatandaşların güvenle bu kooperatiflere üye olabilecekleri tarzında açıklamalar yaparak vatandaşlarda güven uyandırarak kooperatife üye olmalarını sağladığı vurgulandı. Denetim raporlarında Soyer'e kusur atfedildiği, kooperatifin zararı oluştuğu ve Soyer'in, İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olarak da görev yapması nedeniyle hukuka aykırı işlemlerden ve kooperatifin oluşan zararından zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumlu olduğunun altı çizildi.
'ASLANOĞLU, ZİMMET SUÇUNUN ŞÜPHELİSİ'
Eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu'nun kooperatifin yönetim kurulu başkanlık görevini yaptığı ve denetim raporlarında kendisine kusur atfedildiği vurgulandı. Aslanoğlu'nun 2022 ve 2023 yıllarına ait zararlar ve kasa açıklarından zimmet suçunun şüphelisi olarak sorumlu olduğuna vurgu yapıldı. Heval Savaş Kaya'nın ise yapı işinin kooperatife protokolle devredilmesi işleminde rol aldığı ve söz konusu devri hukuka aykırı şekilde İZBETON A.Ş. yönetim kurulu kararı olmaksızın gerçekleştirdiği belirtildi. Bu nedenlerden ötürü Kaya'nın zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumlu olduğu iddianamede yer buldu.
İDDİANAME KABUL EDİLDİ
Toplanan deliller ve alınan ifadeler ışığında Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında 'Zimmete yardım' suçlamasından 6 yıla kadar, Şenol Aslanoğlu hakkında 'Zimmet' suçundan 12 yıla kadar hapis cezası isteminde bulunuldu. Aslanoğlu'nun yanı sıra aralarında Hüseyin Cengiz'in de bulunduğu 10 kişi hakkında zimmet suçlamasından hapis cezası istenirken; Kaya ve Soyer'in dışındaki 6 kişi hakkında zimmete yardım suçlamasıyla hapis cezası isteminde bulunuldu. İddianame, İzmir 6 Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.
SOYER, ALKIŞLARLA SALONA GİRDİ
Sanıklar, bugün ilk kez hakim karşısına çıktı. Aliağa Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nde görülen duruşmaya tutuklu sanıklar Tunç Soyer, Heval Savaş Kaya, Şenol Aslanoğlu, Burak Bakır ve Yıldırım Kuruoğulları ile 11 tutuksuz sanık katıldı. Diğer tutuksuz 3 sanık ise duruşmaya gelmedi. Bazı tutuksuz sanıklar, SEGBİS'le savunma yaptı.
'BİR FİİL İLE İLGİLİ BİRDEN FAZLA DAVA AÇILAMAZ'
Tunç Soyer'in avukatı Murat Aydın, davanın 24'üncü Ağır Ceza'da birleştirilmesi talebinde bulundu. Aydın, "İtirazımızda 19. maddeden bahsettik. Dilekçemiz okunmamış. Duruşma yeri ile ilgili itirazımız var. Bu dava 2 nedenden dolayı görülemez. Tunç Soyer hakkında 23'üncü Ağır Ceza Mahkemesi'nde ortaya atılan iddialar ile 24'üncü Ağır Ceza Mahkemesi'nde ortaya atılan iddialar birebir aynıdır. Takipsizlik kararı verilen dava ile de birebir aynıdır. İddialara ilişkin usule uygun protokol yapan İZBETON A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Soyer'in yargılanmasına gerek yoktur. 24'üncü Ağır Ceza, dosyaları 5'e böldü ve her biri hakkında dava açtı. Fiilen hukuki nitelendirmesi tartışılır. İhmal, zimmete yardım, zimmet suçlarından ayrı ayrı yargılama yapılması doğru değil. Bu durumda hem bize hem size yazık. Aynı cümlelerle 24'üncü Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dosya ile takipsizlik verilen karar aynı. Bir fiil ile ilgili birden fazla dava açılamaz. Davanın reddini talep ediyoruz" dedi. Mahkeme başkanı ise "Mahkeme, duruşmanın Aliağa'da yapılmasına karar verdi. Fiziki şartlar burada daha uygun" yanıtını verdi. Mahkeme başkanı, davanın reddine ilişkin talebin ise reddedildiğini açıkladı.
DAVALAR BİRLEŞTİRİLDİ
Mahkeme başkanı ayrıca MASAK raporlarının yer aldığı dava ile zimmet davasının birleştirildiğini duyurdu. Başka iki dosyanın birleştirilmesi yönünde talepte bulunduklarını da söyleyen mahkeme başkanı, bu talebin de İzmir 24'üncü Ağır Ceza Mahkemesi'nce reddedildiğini açıkladı. Ardından sanıkların savunmaları alınmaya başlandı. SEGBİS aracılığıyla katılan sanıklardan E.S. ve E.Ş. ile diğer tutuksuz sanıklar S.Ş., E.S., E.Ş. ve M.S.U., üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmeyerek beraatlerini talep etti. Ardından mahkeme başkanı, duruşmaya 1 saat ara verdi. (DHA)
FOTOĞRAFLI