Samsun’da Esnafa Aidat İçin “İcra” Uyarısı: Odalara Tepki
Samsun’da bazı esnaf odalarının geçmiş dönemlere ait aidat borçlarının ödenmesi için üyelerine gönderdiği bildirimlerde “yasal işlem ve icra takibi” ifadelerine yer verilmesi esnafın tepkisine neden oldu. Mevzuat kapsamında odaların üyelerinden aidat alma ve ödenmeyen alacakları için hukuki yollara başvurma hakkı bulunurken, esnafın tepkisinin aidattan çok kullanılan tahsilat yöntemi ve icra vurgusu üzerinde yoğunlaştığı görülüyor.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf ve sanatkârların kayıtlı oldukları meslek kuruluşlarına karşı kayıt ücreti ve yıllık aidat gibi mali yükümlülükleri bulunuyor. Bu nedenle süresi içerisinde ödenmeyen ve hukuken tahsil edilebilir nitelikteki aidat alacakları için ilgili odaların yasal yollara başvurması mümkün.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Esnaf odasının doğrudan kendi kararıyla haciz uygulaması söz konusu değil. Borcun cebren tahsili aşamasına geçilmesi halinde işlemlerin ilgili mevzuat ve icra prosedürü çerçevesinde yürütülmesi gerekiyor.
ESNAFIN TEPKİSİ AİDATTAN ÇOK “İCRA” VURGUSUNA
Samsun’da bazı esnaflara gönderilen bildirimlerde geçmiş dönem aidatlarının ödenmesinin istenmesi ve ödeme yapılmaması halinde yasal işlem ve icra takibine başvurulacağının belirtilmesi tartışma yarattı.
Artan kira, vergi, enerji, personel ve işletme maliyetleri karşısında ayakta kalmaya çalıştıklarını belirten esnaflar, aidat yükümlülüğünün varlığından çok borcun tahsilinde kullanılan üsluba tepki gösteriyor.
Bazı esnaflar söz konusu ifadeleri kendileri üzerinde baskı oluşturan bir “icra uyarısı” olarak değerlendirdi.
“ESNAF ÖDEME KOLAYLIĞI İSTİYOR”
Tepki gösteren esnafların gündeme getirdiği bir diğer konu ise meslek odalarının üyelerine sağladığı hizmetler oldu.
Esnaflar, “Esnaf ayakta kalmaya çalışırken odalar bize hangi desteği sağladı? Ödediğimiz aidatların karşılığında hangi hizmetlerden yararlanıyoruz? Böyle zor bir ekonomik dönemde doğrudan icra uyarısı yapmak yerine neden ödeme kolaylığı sağlanmıyor?” sorularını yöneltti.
Esnafın beklentisi, geçmiş dönem borçlarının tahsilinde mümkün olduğu ölçüde taksitlendirme, bilgilendirme ve ödeme kolaylığı gibi yöntemlerin öncelikli olarak değerlendirilmesi.
“İCRA UYARISI” HUKUKEN NE ANLAMA GELİYOR?
Bir odanın üyesine “Borcun ödenmemesi halinde yasal işlem veya icra takibi başlatılacaktır” şeklinde bildirim göndermesi, tek başına hukuka aykırı bir tehdit olarak nitelendirilemez. Gerçek ve muaccel bir alacağın hukuki yollarla tahsil edileceğinin bildirilmesi ile hukuka aykırı tehdit birbirinden farklı kavramlardır.
Bununla birlikte yapılacak bir takipte borcun gerçekten mevcut olması, doğru üyeye yöneltilmesi, aidat dönemleri ve tutarlarının mevzuata uygun hesaplanması ve yasal prosedürün eksiksiz uygulanması gerekiyor. Borca veya takibe itiraz hakkı da somut olayın şartlarına göre ayrıca değerlendirilebilir.
TARTIŞMANIN MERKEZİNDE “YASAL HAK” DEĞİL, YÖNTEM VAR
Bu nedenle Samsun’da yaşanan tartışmayı “Esnaf odalarının aidat isteme veya alacakları için yasal yollara başvurma hakkı bulunmuyor” şeklinde değerlendirmek doğru olmaz.
Tartışmanın temelinde, ekonomik olarak zorlandığını belirten esnafa yönelik bildirimlerde icra takibinin özellikle vurgulanması ve odaların üyelerine sağladıkları hizmetlerin yeterliliğinin sorgulanması bulunuyor.
Esnafın mesajı ise özetle şu:
“Aidat yasal bir yükümlülük olabilir; ancak esnafın bu kadar zorlandığı bir dönemde odalar üyelerine yalnızca borç ve icra penceresinden değil, destek ve çözüm odaklı da yaklaşmalı.”
Yaşanan tartışmanın ardından gözler Samsun’daki ilgili esnaf odalarına çevrilirken, odaların aidat borçlarının tahsilinde üyelerine ödeme kolaylığı sağlayıp sağlamayacağı ve esnafa sundukları hizmetlere ilişkin nasıl bir açıklama yapacağı merak ediliyor.
