Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) kurultay sürecine ilişkin "mutlak butlan" kararına yaptığı itirazın neden reddedildiğini açıkladı. Kurul tarafından yayımlanan gerekçeli kararda, Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının incelenmesinde yetkili merciin Yargıtay olduğu vurgulanırken, YSK’nın hukuk mahkemelerinin verdiği kararları temyizen inceleme yetkisine sahip olmadığı belirtildi.
Karar, CHP’nin kurultay sürecine ilişkin yürütülen hukuki tartışmalar açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
YSK: Hukuk Mahkemelerinin Kararlarını İnceleme Yetkimiz Yok
Gerekçeli kararda, Anayasa’nın 79’uncu maddesi kapsamında YSK’nın görev ve yetkileri detaylı şekilde açıklandı.
Kurul, seçimlerin başlangıcından sonuçlanmasına kadar seçim güvenliği ve düzeninin sağlanmasından sorumlu olduğunu belirtirken, hukuk mahkemelerince verilen kararların denetim merciinin Yargıtay olduğunun altını çizdi.
Kararda şu değerlendirmeye yer verildi:
“Bölge Adliye Mahkemelerinin verdiği kararların inceleme merci Yargıtay’dır. Yüksek Seçim Kurulu’nun hukuk mahkemelerinin verdiği kararların temyiz mercii olmadığı açıktır.”
Siyasi Parti Kongrelerinde YSK’nın Yetkisi Nerede Başlıyor, Nerede Bitiyor?
YSK kararında siyasi partilerin kongre süreçlerinde seçim kurullarının görev alanına da açıklık getirildi.
Buna göre ilçe seçim kurulu başkanlarının görevi;
- Kongrelerde yapılan organ seçimlerini denetlemek,
- Delegelerin seçim süreçlerini takip etmek,
- Seçim günü yaşanan itirazları değerlendirmek,
- Seçim sonuçlarını tutanağa bağlamakla sınırlı.
Kurul, kongrelerde alınan siyasi kararlar, gündem maddeleri veya kongrenin iptaline ilişkin taleplerin seçim kurullarının görev alanı dışında kaldığını vurguladı.
"Seçim Hakimi Sınırlı Denetim Yapabilir"
Gerekçeli kararda dikkat çeken bir diğer bölüm ise seçim hakimlerinin yetki sınırlarına ilişkin oldu.
YSK, seçim hakimlerinin siyasi partilerin il ve ilçe organları seçimleri ile büyük kongre delegelerinin seçimlerinde yalnızca seçim günü iş ve işlemleri üzerinde denetim yetkisi bulunduğunu belirtti.
Kararda şu ifadeler kullanıldı:
“Seçim hakimi, seçim günü iş ve işlemleriyle ilgili sınırlı bir denetim ve gözetim faaliyeti gerçekleştirmektedir.”
Bu değerlendirme, seçim öncesinde yaşandığı iddia edilen olayların seçim kurulları tarafından incelenemeyeceği yönündeki yerleşik içtihadı da yeniden ortaya koydu.
CHP Kurultayında Seçilen Delegelerin Görevi Sona Erdi
YSK’nın gerekçeli kararında CHP’nin sonraki süreçte gerçekleştirdiği olağanüstü kurultaylar ve il kongrelerine de değinildi.
Kurul, Siyasi Partiler Kanunu kapsamında yeni delegelerin seçilmesiyle birlikte 4-5 Kasım 2023 tarihli CHP Olağan Kurultayı’nda görev alan delegelerin delegelik sıfatlarının sona erdiğini belirtti.
Bu nedenle daha sonraki kongre ve kurultaylarda seçilen isimlere verilen mazbataların geçerli olduğu ve görevlerinin devam ettiği ifade edildi.
YSK: Temyiz Mercii Yargıtay’dır
Kararın en dikkat çeken bölümünde ise CHP tarafından yapılan başvurunun aslında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararının denetlenmesini amaçladığı belirtildi.
YSK, söz konusu kararın seçim hukuku kapsamında değil, hukuk yargılaması kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şu sonuca vardı:
- Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının inceleme makamı Yargıtay’dır.
- YSK’nın hukuk mahkemesi kararlarını inceleme yetkisi bulunmamaktadır.
- Bu nedenle CHP’nin başvurusu görev yönünden reddedilmiştir.
Siyasi Gündemde Yeni Tartışma Başlığı
YSK’nın açıkladığı gerekçeli karar, CHP kurultay sürecine ilişkin hukuki tartışmaların yeni bir boyut kazanmasına neden oldu. Kararın ardından gözler olası Yargıtay sürecine çevrilirken, siyasi kulislerde de kurultay tartışmalarının yeniden alevlenmesi bekleniyor.
Uzmanlar, YSK’nın kararıyla birlikte seçim hukuku ile genel hukuk yargılaması arasındaki yetki ayrımının bir kez daha net şekilde ortaya konulduğunu ifade ediyor.