Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye olarak bir yol açıyoruz
Aybala MELEK/ANKARA, (DHA)- CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi'nde konuştu. Erdoğan, "İnsanlık olarak bugün asıl ihtiyaç duyduğumuz insan ve tabiat arasında imzalanacak evrensel merhamet mutabakatıdır. Dünya yaşanamaz bir yer olmadan gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır. Biz Türkiye olarak bugün bir yol açıyor, çok anlamlı bir hedef belirliyoruz" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi'ne katıldı. Zirvede Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile konuk devlet ve hükümet başkanları yer aldı. Erdoğan, zirve konuşmasında COP31 kapsamında yapılacak istişarelerin, alınacak kararların tüm insanlık için hayırlı olmasını diledi. Erdoğan, Türkiye olarak COP Liderler Zirvesi’ne ilk kez ev sahipliği yapmanın haklı gururunu yaşadıklarını dile getirerek, “COP31'i gerek çalışma ve etkinlik alanları gerekse kapsam ve içerik bakımından Anadolu'nun zenginliğini yansıtacak şekilde tasarladık. Mavi ve yeşil bölgedeki salonlara tarihimizdeki büyük şahsiyetlerin, kültür mirasımızın eşsiz güzelliklerinin, tabiat varlıklarımızın isimlerini verdik. Barış adasından sıfır atık köylerine, sergi ve panellerden açık hava etkinliklerine, söyleşilerden film gösterileri, uygulama atölyeleri ve canlı performanslara kadar konferansın en verimli şekilde geçmesi için özel bir gayret gösterdik. Düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarını bütüncül bir biçimde uygulayarak COP31'in çevreye etkisini en aza indirdik. ‘Dünya Ortak Evimiz’ temasıyla düzenlediğimiz kısa film yarışmasının ödüllerini de inşallah 14 Kasım'da takdim edeceğiz. Her yönüyle dolu dolu geçmesini ümit ettiğimiz COP31'e emek veren tüm kurumlarımızı, katkı sunan herkesi bugün bir kez daha tebrik ediyorum. Konferansın iklim krizi ile mücadelede yeni bir dönüm noktası olmasını temenni ediyor, inşallah sizlerin de destekleriyle bunu başaracağımıza yürekten inanıyorum" dedi.
‘COP31’İN ‘UYGULAMA COP’U OLMASINI HEDEFLEDİK’
Erdoğan, çevre duyarlılığının bütün kadim medeniyetlerin, bütün köklü kültürlerin, bütün dinlerin ortak hassasiyetlerinden biri olduğunu belirterek, "İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır, o da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır, o da yeryüzüdür. Bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur. Ancak bugün insanlık, aşırı tüketim hırsının da etkisiyle belki de tarihinin en derin varoluş krizlerinden birini yaşıyor. Küresel ısınmadan biyolojik çeşitliliğin yok olmasına, doğal kaynakların ölçüsüz tüketiminden gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesine, ekolojik tahribattan ani ve yıkıcı iklim hadiselerine ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz. Yanan bir ormanın, kuruyan bir ormanın, kirlenen bir denizin, kesilen bir ağacın gezegenin tamamının canını yaktığını hepimiz çok iyi biliyoruz. Akdeniz havzasından Afrika'ya, Asya'dan Pasifik'in küçük ada devletlerine kadar hiçbir ülke bundan azade değildir. 31 yıl önce Berlin'de düzenlenen ilk COP toplantımızdan bu yana önemli bir mesafe katettik. Aldığımız sayısız karar bugün iklim değişikliğiyle mücadele fikrini tüm insanlığın gündemine dahil etti. Fikri zemindeki bu başarı, uygulama noktasında maalesef aynı neticeyi veremedi. Oysa Paris Anlaşması'nda belirlenen hedeflere ulaşmadığımız her dakika karşı karşıya olduğumuz risk ve maliyetler artıyor. Önümüzde 2 seçenek var. Ya zorluklara bakıp şikayet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik. Türkiye olarak COP31 başkanlığını tam da bu anlayışla üstlendik. Konferansın sonraki organizasyonlar için de örnek olması amacıyla bir ‘uygulama COP'u olmasını hedefledik. Bizimle aynı kararlılıkta hareket eden Avustralya ile tesis ettiğimiz özgün ortaklığın bu konuda önemli bir fark oluşturacağına inanıyorum. Birbirinden binlerce kilometre uzakta olan 2 ülkenin başarılı iş birliği iklim değişikliği ile mücadeleye yeni bir soluk kazandıracaktır” ifadelerini kullandı.
‘MESULİYETİLERİMİZİ YERİNE GETİRİYORUZ’
Konferansa ev sahipliği yapan Antalya’nın, köklü tarihinde pek çok kültürü ve medeniyeti bağrında harmanlamış bir şehir olduğunu dile getiren Erdoğan, “Türkiye aynı şekilde binlerce yıllık tarihiyle medeniyetler beşiği olan bir ülkedir. Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır. Yeryüzü korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir. Biz bir karıncayı incitmeyi bile kul hakkı sayan, ‘yarın kıyametin kopacağını bilseniz dahi elinizdeki son fidanı toprağa dikin’ anlayışını düstur edinen bir milletiz. Atalarımız ‘Yaş kesen baş keser.’ diyerek sağlıklı bir ağacı yok yere kesmenin bir insanı öldürmekle eş değer olduğunu ifade etmiştir. Ekmeği bereket, suyu aziz, ağacı hayat olarak gören bir kültür bizim çevre ve iklim politikalarımızın pusulasıdır. Türkiye olarak meseleye işte bu nazarla bakıyoruz. İklim değişikliğiyle mücadelede mesuliyetlerimizi layıkıyla yerine getiriyor, sorunun değil çözümün parçası olmaya gayret ediyoruz. Kalkınma hedeflerimizi ve enerji güvenliğimizi planlarken çevresel faktörleri en ince ayrıntısına kadar gözetiyoruz. 2053 net sıfır emisyon hedefimiz doğrultusunda yeşil kalkınma yolculuğumuzu kararlılıkla sürdürüyoruz. Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz. Yenilenebilir enerji yatırımlarımızı artırıyor, enerji verimliliğini yükseltiyor, temiz ulaşım çözümlerini yaygınlaştırıyoruz. Kurulu elektrik gücümüzde yenilenebilir enerji kaynaklarının payını yüzde 60'ın üzerine çıkardık. Yürürlüğe koyduğumuz İklim Kanunu ile bu yapısal dönüşümün hukuki ve kurumsal zeminini güçlendirdik. Başlattığımız su verimliliği seferberliği ile yaşam kaynağımız olan suyun her damlasını koruma altına alıyoruz” diye konuştu.
’SIFIR ATIK HEDEFİNE ULAŞINCAYA KADAR EMEK VERECEĞİZ'
Erdoğan, 11 Kasım'ı Milli Ağaçlandırma Günü ilan ederek ülke genelinde her yıl milyonlarca tohumu ve fidanı toprakla buluşturduklarını söyleyerek, "COP31 başkanlığımız kapsamındaki iklim eylem dönemini de işte bu kuşatıcı anlayışla hazırladık. Uluslararası Enerji Ajansı ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı ile stratejik ortaklık tesis ettik. Bu uzmanlık kuruluşlarının çalışmalarını COP31 gündemi ile buluşturarak uygulama hedeflerimizin temeli haline getirdik. Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz. Evvela önümüzdeki 10 yıl içinde elektrik kullanım oranımızın yüzde 50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz. Bu noktada eşim Emine Erdoğan'ın öncülüğünde Türkiye'de filizlenip küresel bir çevre girişimine dönüşen Sıfır Atık Hareketi'ne ayrı bir parantez açmak isterim. Hareketin başladığı 2017'de yüzde 13 civarında olan ulusal geri kazanım oranımız 2025 yılsonu itibarıyla yüzde 40'a yaklaştı. 90 milyon ton atık ekonomimize kazandırıldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kararıyla 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesi ise ortak mücadelemizin küresel bir kazanıma dönüşebildiğinin en güzel örneği oldu. İnşallah burada durmayacak, sıfır atık hedefine ulaşıncaya kadar emek vermeye, çaba göstermeye devam edeceğiz" dedi.
‘BÖYLE GELMİŞ BÖYLE GİDER DİYEMEYİZ'
Enerji dönüşümü başlığında enerji güvenliğini ve ülkelerin farklı kalkınma ihtiyaçlarını gözeten adil bir politikanın hakim olmasını istediklerini kaydeden Erdoğan, “İklim eyleminin başarısı, belirlenen hedefleri gerçekleştirecek koşulların sağlanmasına bağlıdır. Bu anlamda iklim değişikliğine en az etki eden ülkelerin çoğu zaman en ağır bedelleri ödediği gerçeğini muhakkak aklımızda tutmamız gerekiyor. Özellikle en az gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişimi kolaylaştırılmalıdır. İklim finansmanı daha ulaşılabilir, öngörülebilir ve ihtiyaçlara cevap verebilir hale getirilmelidir. Küresel karbon bütçesini tarihsel olarak tüketen gelişmiş ülkeler, emisyon azaltımında ve finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmelidir. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı korunmalı, iklim krizinin bedelini en ağır şekilde ödeyen kırılgan ekonomiler ve toplumlar desteklenmelidir. Bu anlamda, açığı kapatabilmek maksadıyla İklim Uygulama Köprüsü Girişimi'ni bir model olarak uyguladık ve geçtiğimiz eylül ayında açıkladık. BRIDGE adını verdiğimiz bu girişimle yerel ihtiyaçları somut yatırımlarla bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Önem verdiğimiz bir diğer husus kapsayıcılıktır. Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını daha görünür kılmayı, bunları gündeme taşımayı birincil sorumluluk olarak belirledik. COP31 sürecini Fiji ve Tuvalu'da yapılan hazırlık toplantılarıyla diğer COP'lardan farklı bir şekilde dizayn ettik. Sizlerin de katkılarıyla deniz seviyesindeki artıştan en çok etkilenecek ülkelerin sesini Antalya'dan tüm dünyaya duyuracağımıza inanıyorum. Şu gerçeğin hepimiz bilincindeyiz, ‘Böyle gelmiş, böyle gider’ diyemeyiz. Eli kolu bağlı oturamayız. Çiftçilerimizin üretim imkanlarını ve milyonlarca insanın sağlıklı gıdaya erişimini etkileyen kuraklık, toprak kaybı ve aşırı hava olaylarına karşı uluslararası farkındalığı artırmak durumundayız” ifadelerini kullandı.
‘GAZZE’DE ŞEHİRLER DEVASA ENKAZ YIĞININA ÇEVRİLDİ’
Cumhurbaşkanı Erdoğan, temiz teknolojilerin yaygınlaşması, yatırım imkanlarının genişletilmesi ve sanayicinin, sanayilerinin rekabet gücünün artırılmasının fevkalade önemli olduğunu ifade ederek, “Şehirlerimizde iklim risklerine karşı daha dayanıklı altyapılar, daha verimli binalar ve sürdürülebilir yaşam alanları inşasına odaklandık. Yerel yönetimlerin finansmana erişimi bu dönüşümün başarısında belirleyici olacaktır. İklim değişikliğiyle mücadelemiz maalesef uluslararası sistemin daha çetin sorunlarla boğuştuğu bir döneme denk geliyor. Savaşlar, krizler, göçler, açlık ve yoksulluk, uluslararası dayanışmaya duyulan ihtiyacı günden güne artırıyor. Silahlı çatışmaların yol açtığı ağır faturayı insanların yanı sıra tabiat da ödüyor. Bunun en canlı örneği Gazze'dir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi Gazze'de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre kıyımı yaşanmıştır. Gazze'de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık ağaçlar kesilirken toprak kirletildi. Su kirletildi. Şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi. Biz bugün İsrail'den konteyner istiyoruz ama şu anda Gazze'de oradaki Filistinli kardeşlerimiz ne yazık ki çamur batağının içerisindeki çadırlarda yaşamaya mahkum edildiler. Bunlar insan değil mi? Bu insanlara bir çadır dahi layık görülmüyor mu? Konteyner göndermek istiyoruz, müsaade edilmiyor” dedi.
‘GAZZE ÜZERİNDEN GÜÇ GÖSTERİSİ VİCDANSIZLIKTIR'
Son birkaç gündür Gazze'den yürek yakan haberler geldiğini söyleyen Erdoğan, “Gazze'de yok edilen altyapı, aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadır, barınak sular altında kaldı. Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar, suların içinde bu kış koşullarında çoğu zaman anne babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor. İnsanlık adına utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz. Antalya'dan hep birlikte insanlığın ortak vicdanına tercüman olarak şu çağrıyı yapmamız gerektiğine inanıyorum; Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır. Bölgeye insani yardımların geçişine derhal izin verilmeli, bu tecrit politikası son bulmalı, bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir. Gelin Antalya'dan tüm dünyaya güçlü bir irade sergileyelim, adaletle paylaşalım, dayanışmayla üretelim, kararlılıkla uygulayalım. Bu hafta yapacağımız istişarelerle bu konferansın uzlaşı ve somut ilerleme açısından güçlü bir örnek teşkil etmesini sağlayalım, daha önemlisi ekolojiyi ekonomiye feda eden tamahkar zihniyete artık dur diyelim" dedi.
Erdoğan, "İnsanlık olarak bugün asıl ihtiyaç duyduğumuz insan ve tabiat arasında imzalanacak evrensel merhamet mutabakatıdır. Dünya yaşanamaz bir yer olmadan gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır. Biz Türkiye olarak bugün bir yol açıyor, çok anlamlı bir hedef belirliyoruz. İnanıyorum ki istikbalimizin teminatı olan gençler bizim açtığımız yoldan yürüyerek bu hedefe doğru emin adımlarla ilerleyecek, liderler olarak bizim siyasi düzeyde göstereceğimiz kararlılık ise bu kutlu yolculukta gençlerimizin önünü açacak. Her birinize insanlık adına son derece önemli bu hedefe gönül verdiğiniz, samimiyetle destek verdiğiniz için şimdiden teşekkür ediyorum” dedi.
GUTERRES: ARTIK EYLEME GEÇME ZAMANI
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise iklim krizinin dünyada her şeyi etkilediğini ve bunun durdurulması gerektiğini dile getirerek, “Bilim bize diyor ki ‘vazgeçme daha yoğun bir biçimde çalış, daha sıkı savaş.’ Şimdiye kadar gerçekten ne kadar uzun ne kadar kısa olursa olsun çalışmamızı devam ettirmemiz lazım. Artık eyleme geçme zamanı. Biz burada kendi hayatımız ve çocuklarımızın geleceği için mücadele veriyoruz” dedi.
Guterres, fosil yakıtlardan vazgeçilmesi gerektiğini belirterek, "Çok daha hızlı hareket etmemiz gerekiyor ve iklim adaleti aslında önümüzdeki yılların sınaması olacak. Biz ülkelerin ekonomilerini dönüştürmesini beklerken bir taraftan onlara kaynak vermemezlik edemeyiz. Gelişmekte olan ekonomiler Çin dışında aslında neredeyse insanların yüzde 2'sini oluşturuyor. Bu anlamda temiz enerjiyi karşılayamazlarsa fosil yakıtlar kullanılmaya devam edilecek ve emisyonlar bu şekilde devam edecek. Bu da tabii ki istikrarsızlığı sınırlar ötesine taşıyacak. Burada yeni bir iklim adaletine ihtiyacımız var. Paylaşılan sorumluluklar, paylaşılan güvenlik ve aynı zamanda paylaşılan faydaya ihtiyacımız var. Ortak ama birbirinden ayrıştırılmış sorumlulukların ilkesi mutlaka uygulamalı ve bütün ülkeler kendi görevlerini yerine getirmeli” diye konuştu.
2035 yılına gelindiğinde küresel yenilebilir enerji kapasitesinin en azından 2020'deki seviyesinden 3 katı artması gerektiğini dile getiren Guterres, kömür kullanımının da en az yüzde 5 oranında azalması gerektiğini, 2040 yılına gelindiğinde ise kömürden elektrik üretiminin mutlaka ortadan kalkması, petrol ve doğal gaz kullanımının da üçte bir azaltılması gerektiğini söyledi. (DHA)
FOTOĞRAFLI
